De meeste mensen kunnen naar een horloge kijken en de tijd aflezen. Maar begrijpen waar je eigenlijk naar kijkt – de namen van elk element, wat de markeringen betekenen, waarom bepaalde horloges meer informatie tonen dan andere – is een heel andere vaardigheid.
Deze gids behandelt alles. Tegen het einde kun je naar elke horlogewijzerplaat kijken en precies weten wat je ziet.
De basis: Wat is een horlogewijzerplaat?
De wijzerplaat is de 'voorkant' van het horloge – het deel waar je naar kijkt om de tijd af te lezen. Alles wat op dat oppervlak is gedrukt, geschilderd of aangebracht, maakt deel uit van de wijzerplaat. Het woord komt van het Latijnse dialis, wat dagelijks betekent, verwijzend naar de dagelijkse rotatie van de zon.
Een wijzerplaat kan eenvoudig zijn – alleen uurmarkeringen en wijzers – of complex, met de datum, dag, maanfase, tweede tijdzone en meer. De complexiteit van de weergegeven informatie noemen horlogemakers complicaties.
Maar voordat we de complicaties bespreken, moet je de basis begrijpen.
Uurmarkeringen: Hoe de wijzerplaat is verdeeld
De wijzerplaat is verdeeld in 12 secties, die elk één uur voorstellen. Die secties worden op verschillende manieren gemarkeerd:
Arabische cijfers — de standaard 1 tot en met 12, gebruikt op casual en sportieve horloges. Eenvoudig in één oogopslag af te lezen.
Romeinse cijfers — I tot en met XII, traditioneel gebruikt op dress watches. Geassocieerd met erfgoed en formaliteit.
Streepindexen — dunne rechthoekige markeringen zonder cijfers. Strak en minimaal. Gebruikt op dress watches en moderne sporthorloges, waaronder de SOREN Momentis en Oceanic.
Puntindexen — kleine cirkelvormige markeringen. Gangbaar op duikhorloges en gereedschapshorloges.
Opgelegde indexen — markeringen die fysiek aan de wijzerplaat zijn bevestigd in plaats van erop gedrukt. Ze vangen het licht anders en geven een horloge een premium, driedimensionale uitstraling.
De keuze van de uurmarkering is een van de belangrijkste ontwerpbeslissingen bij elk horloge. Streepindexen zoals die op de Momentis communiceren vertrouwen zonder poespas – je weet hoe laat het is zonder iets te hoeven interpreteren.
De wijzers: Wat doet elk?
Een standaard horloge heeft drie wijzers. Elke wijzer begrijpen is eenvoudig als je eenmaal weet waar je op moet letten.
De uurwijzer is de kortste en beweegt het langzaamst. Hij maakt elke 12 uur een volledige omwenteling.
De minutenwijzer is de langste. Hij maakt elke 60 minuten een omwenteling en wijst direct naar de 12 wanneer het uur verandert.
De secondewijzer is de dunste en snelste, en maakt elke 60 seconden een volledige omwenteling. Op automatische horloges beweegt hij in een vloeiende, continue veegbeweging – dit wordt een zwevende secondewijzer genoemd en is een van de duidelijkste tekenen van een mechanisch uurwerk. Quartzhorloges tikken meestal één keer per seconde.
Op de SOREN Momentis en Oceanic beweegt de secondewijzer continu – aangedreven door het automatische Sellita SW200-1 uurwerk dat op 28.800 trillingen per uur slaat. Die vloeiende veegbeweging is onmogelijk na te bootsen met een quartz uurwerk.
Als je meer wilt weten over het verschil tussen automatische en quartz uurwerken, hebben we dit gedetailleerd behandeld in onze gids over Zwitsers gemaakte versus Japanse automatische horloges.
De tijd aflezen: Een stapsgewijze handleiding
Als je voor het eerst naar een analoog horloge kijkt, lees je het zo af:
Stap 1: Kijk naar de uurwijzer – de korte. Let op welk nummer of welke markering hij het dichtst benadert. Dat vertelt je het geschatte uur.
Stap 2: Kijk naar de minutenwijzer – de lange. Tel de markering waar hij naar wijst. Elke markering staat voor 5 minuten. Dus als hij naar de 3 wijst, is dat 15 minuten over het uur. Als hij naar de 9 wijst, is dat 45 minuten over (of 15 minuten voor het volgende uur).
Stap 3: Voor precisie kijk je naar de secondewijzer om te zien waar je je binnen de huidige minuut bevindt.
Voorbeeld: Uurwijzer net voorbij de 10, minutenwijzer op de 2 (wat 10 minuten is), secondewijzer op de 30. Dat is 10:10 en 30 seconden.
De lunette: Meer dan alleen een lijst
De lunette is de ring die het glas omringt – het glas over de wijzerplaat. Op veel horloges is het puur decoratief, maar op sport- en gereedschapshorloges heeft het een specifieke functie.
Gladde lunette — alleen decoratief. Gebruikelijk op dress watches.
Gecanneleerde lunette — een lunette met verticale groeven erin gesneden, oorspronkelijk ontworpen om het horloge gemakkelijker vast te schroeven. Nu voornamelijk esthetisch. De SOREN Momentis heeft een gecanneleerde lunette – een ontwerp dat geassocieerd wordt met precisiehorlogemakerij.
Unidirectionele draaiende lunette — te vinden op duikhorloges. Kan alleen tegen de klok in draaien. Wordt gebruikt om veilig de verstreken duiktijd bij te houden. De SOREN Oceanic heeft om deze reden een unidirectionele lunette. Als je waterbestendigheid en duikhorlogespecificaties in detail wilt begrijpen, lees dan onze gids over waterbestendigheid en ATM-waarderingen van horloges.
Bi-directionele draaiende lunette — te vinden op GMT-horloges, gebruikt om een tweede tijdzone bij te houden.
Vaste tachymeterlunette — te vinden op chronograafhorloges, gebruikt om de snelheid over een gemeten afstand te berekenen.
De kroon: Het kleine knopje aan de zijkant
De kroon is het kleine knopje aan de rechterkant van de kast, meestal op de 3-uurpositie. Het heeft verschillende functies, afhankelijk van hoe ver je het uittrekt.
Positie 0 (ingedrukt): Normale bedrijfspositie. Bij horloges met een schroefkroon – zoals de SOREN Oceanic – schroef je deze eerst los voordat je hem uittrekt. De schroefkroon draagt bij aan de 300M waterbestendigheid van de Oceanic.
Positie 1 (eerste klik uit): Wordt gebruikt om de datum in te stellen (op horloges met een datumaanduiding).
Positie 2 (tweede klik uit): Wordt gebruikt om de tijd in te stellen. Trek naar deze positie, stel de wijzers in en duw vervolgens terug en schroef indien van toepassing vast.
Trek de kroon nooit uit als het horloge ondergedompeld is in water.
Het glas: Wat de wijzerplaat bedekt
Het glas is de transparante afdekking over de wijzerplaat. Er zijn drie hoofdtypes:
Acrylglas — plastic. Krast gemakkelijk, maar kan worden gepolijst. Te vinden op vintage horloges en budgetstukken.
Mineraalglas — gehard glas. Krasbestendiger dan acryl, maar kan barsten bij een impact.
Saffierglas — synthetisch saffier. Geklasseerd 9 op de Mohs-hardheidsschaal (diamant is 10). Extreem krasbestendig. De standaard voor kwaliteitsvolle horlogemakerij. Zowel de SOREN Momentis als de Oceanic gebruiken saffierglas.
Het verschil in het dagelijks leven is aanzienlijk. Een horloge met mineraalglas zal binnen maanden van dagelijks dragen fijne krassen vertonen. Een horloge met saffierglas blijft jarenlang helder onder dezelfde omstandigheden.
Complicaties: Alles behalve de tijd
Een complicatie is elke functie op een horloge die verder gaat dan het weergeven van uren en minuten. Het woord klinkt intimiderend, maar het concept is eenvoudig: het verwijst naar de extra mechanische complexiteit die nodig is om de aanvullende informatie weer te geven.
Datumaanduiding — de meest voorkomende complicatie. Toont de huidige datum, meestal via een klein venster op de 3-uur of 6-uur positie. Zowel de Momentis als de Oceanic tonen de datum op 3 uur.
Dag-datum — toont zowel de dag van de week als de datum. Vereist meer uurwerkcomplexiteit.
Chronograaf — een stopwatchfunctie. Heeft extra drukknoppen aan de zijkant van de kast en extra subdials op de wijzerplaat. Niet te verwarren met een gewoon horloge.
GMT — toont een tweede tijdzone via een extra wijzer en een draaiende lunette of extra subdial. Oorspronkelijk ontwikkeld voor piloten en frequente reizigers.
Maanfase — toont de huidige maanstand via een roterende schijf die zichtbaar is door een opening in de wijzerplaat. Een van de visueel meest opvallende complicaties in de horlogemakerij. De aankomende SOREN SELENE zal een maanfasecomplicatie hebben, aangedreven door de Sellita SW285-1.
Gangreserve-indicator — toont hoeveel energie er nog in de hoofdveer zit voordat het horloge moet worden opgewonden. Handig voor automatische horloges die af en toe worden gedragen.
Tourbillon — een roterende kooi die de echappement vasthoudt om de effecten van de zwaartekracht tegen te gaan. De meest complexe complicatie in de traditionele horlogemakerij. Te vinden op zeer high-end stukken.
Voor de meeste kopers is een datumaanduiding de enige complicatie die je dagelijks zult gebruiken. Al het andere is een kwestie van interesse en voorkeur.
Lume: Je horloge aflezen in het donker
Lichtgevend materiaal – lume genoemd – wordt aangebracht op de wijzers en uurmarkeringen zodat het horloge afgelezen kan worden bij weinig licht of in het donker. Moderne lume is fotoluminescent: het absorbeert licht overdag en zendt het uit in het donker.
De meest voorkomende moderne lume is Super-LumiNova, een Zwitsers fotoluminescent pigment. Het gloeit groen of blauw, afhankelijk van de gebruikte kwaliteit.
De kwaliteit en hoeveelheid lume varieert aanzienlijk tussen horloges. Duikhorloges hebben de neiging om substantiële lume-toepassingen te hebben omdat de leesbaarheid onder water bij slecht zicht een veiligheidsvereiste is.
Subdials: Kleine wijzerplaten binnen de wijzerplaat
Subdials zijn kleinere wijzerplaten die in de hoofdwijzerplaat zijn opgenomen. Ze tonen doorgaans secundaire informatie – seconden, verstreken minuten op een chronograaf, een tweede tijdzone of een gangreserve.
Een horloge met meerdere subdials wordt soms een panda dial genoemd (zwarte subdials op een witte wijzerplaat) of reverse panda (witte subdials op een zwarte wijzerplaat).
De aanwezigheid van subdials verandert de visuele balans van een wijzerplaat aanzienlijk. Een strakke wijzerplaat zonder subdials oogt minimalistischer en moderner. Een wijzerplaat met meerdere subdials oogt technischer en gereedschapsgeoriënteerder.
Markeringen voor waterbestendigheid
Veel horloges tonen hun waterbestendigheid op de wijzerplaat of achterdeksel. Het begrijpen van deze cijfers is van belang als je van plan bent je horloge in de buurt van water te dragen.
30M / 3 ATM — alleen spatwaterdicht. Niet zwemmen met dit horloge.
50M / 5 ATM — geschikt om te zwemmen in ondiep water. Niet geschikt om te duiken.
100M / 10 ATM — geschikt om te zwemmen en snorkelen. De SOREN Momentis is geclassificeerd op 100M.
200M / 20 ATM — geschikt voor recreatief duiken.
300M / 30 ATM — geschikt voor professioneel duiken en watersport. De SOREN Oceanic is geclassificeerd op 300M.
Voor een complete uitleg van wat deze cijfers betekenen in de praktijk, lees onze gids over waterbestendigheid van horloges uitgelegd.
De achterdeksel: Wat zit er achter de wijzerplaat
De achterdeksel is de achterkant van de horlogekast – het deel dat tegen je pols rust. Er zijn twee hoofdtypes:
Massieve achterdeksel — ondoorzichtig roestvrij staal. Beschermt het uurwerk en is meestal voorzien van gravures – de merknaam, het model, het serienummer en de waterbestendigheid. Zowel de Momentis als de Oceanic hebben massieve achterdeksels.
Tentoonstellingsachterdeksel — een transparant saffier- of mineraalglazen paneel waarmee je het uurwerk in het horloge kunt zien. Populair op horloges met bijzonder aantrekkelijke uurwerken. De Sellita SW200-1 in de Momentis en Oceanic is een goed afgewerkt uurwerk – het soort dat op veel horloges die aanzienlijk duurder zijn, een tentoonstellingsachterdeksel verdient.
Swiss Made: Wat het betekent op de wijzerplaat
Als een horlogewijzerplaat Swiss Made vermeldt, heeft dit een specifieke wettelijke betekenis. Het horloge moet voldoen aan de eisen die zijn vastgesteld door de Zwitserse federale wet: het uurwerk moet Zwitsers zijn, in Zwitserland geassembleerd, en de eindinspectie moet in Zwitserland plaatsvinden. Minimaal 60% van de productiekosten moet afkomstig zijn uit Zwitserland.
Het is geen marketingterm. Het is een certificering. Zowel de SOREN Momentis als de Oceanic dragen het Swiss Made-certificaat – een standaard die de kwaliteit van het binnenwerk garandeert.
Voor een gedetailleerde uitleg over wat Swiss Made betekent en waarom het belangrijk is, lees onze gids over Swiss Made horloges vs. Japanse automaten.
Je eerste horloge kiezen: Waar je op moet letten op de wijzerplaat
Nu je begrijpt waar je naar kijkt, is hier wat er echt toe doet bij het kiezen van een horloge:
Afleesbaarheid — kun je de tijd snel en gemakkelijk aflezen? Schone wijzerplaten met streepindexen en contrasterende wijzers scoren hier het hoogst.
Wijzerplaatkleur — zwarte wijzerplaten zijn het meest veelzijdig. Blauwe wijzerplaten zijn een goede tweede. Groen wordt steeds populairder. Champagne en wit werken goed op dress watches.
Complicaties — voeg alleen complicaties toe die je daadwerkelijk zult gebruiken. Een datum is handig. Een chronograaf is indrukwekkend, maar de meeste mensen gebruiken hem nooit.
Kristal — sta op saffier. Je zult het verschil merken binnen de eerste week van dragen.
Uurwerk — voor een eerste serieuze horloge is een automatisch uurwerk de extra kosten waard. De ervaring van het dragen van een mechanisch horloge dat je nooit hoeft op te laden is echt anders.
Voor een complete gids over het kiezen van je eerste automatische horloge, lees onze volledige beginnersgids: Hoe kies je je eerste automatische horloge.
De SOREN Momentis en Oceanic: Toegepast op deze gids
Alles wat in deze gids wordt behandeld, is aanwezig op de SOREN Momentis en Oceanic.
De Momentis heeft een schone wijzerplaat met streepindexen, gecanneleerde lunette, saffierglas, datum op 3 uur, en een centrale secondewijzer aangedreven door de Sellita SW200-1. 100M waterbestendigheid. Verkrijgbaar in vijf wijzerplaatkleuren op Oyster of Jubilee band.
De Oceanic voegt een unidirectionele keramische lunette en 300M waterbestendigheid toe — speciaal gebouwd voor gebruik in water, terwijl dezelfde schone esthetiek als de Momentis behouden blijft.
Beide zijn Swiss Made gecertificeerd. Beide beginnen vanaf €625.
Bekijk de SOREN Momentis → Bekijk de SOREN Oceanic →
Als je probeert te beslissen tussen de twee, onze gids over kiezen tussen de Momentis en Oceanic behandelt de belangrijkste verschillen gedetailleerd.
Gratis verzending binnen Europa. 2 jaar garantie inbegrepen. 30 dagen retourrecht.
Laat een reactie achter
Deze site wordt beschermd door hCaptcha en het privacybeleid en de servicevoorwaarden van hCaptcha zijn van toepassing.